Masline su neodoljiv dodatak jelima sa brojnim zdravstvenim benefitima. Pripadaju grupi koštuničavog voća ili koštunica, gdje pripadaju i mango, trešnje, breskve, bademi i pistacije. Neki nezreli plodovi maslina su zeleni i postanu crni kada sazriju, dok drugi ostanu zeleni čak i kada su potpuno zreli. Zanimljivo je i to da se u mediteranskoj regiji, gotovo 90% maslina koristi za proizvodnju maslinovog ulja.
Budući da su masline vrlo gorke, obično se ne jedu sirove. Umjesto toga, konzerviraju se i fermentiraju. Ovaj proces smanjuje gorke spojeve kao što je oleuropein, koji je najviše prisutan u nezrelim maslinama. Fermentacijski procesi također mogu smanjiti nivo holesterola i povećati količinu korisnih bakterija u konačnom proizvodu. Međutim, postoje i sorte koje ne zahtijevaju obradu i mogu se konzumirati kada su potpuno zrele. Obrada maslina može trajati od nekoliko dana do nekoliko mjeseci, ovisno o korištenoj metodi, tradiciji i lokalnom uticaju na okus, boju i teksturu voća.
Masline su odličan izvor nekoliko vitamina i minerala a neki od njih se dodaju i tokom procesa obrade. Nutritivne komponente zahvaljujući kojim su masline jedna od osnovnih namirnica zdrave prehrane su vitamin E, Fe, Cu, Ca, Na. Vitamin E je veoma snažan antioksidans koji štiti ćelije od oštećenja koja mogu povećati rizik od karcinoma i Parkinsonove bolesti. Također, ima antiinflamatornu ulogu (smanjuje upalu) i ima važnu ulogu u sprječavanju nastanka ateroskleroze. Željezo je neophodno u organizmu za transport kisika i hranjivih materija putem eritrocita (crvene krvne ćelije). Bakar je jedan od esencijalnih minerala za optimalnu funkciju organizma ali isti često nedostajeu tipičnoj zapadnoj ishrani. Deficit bakra povećava rizik za obolijevanje od bolesti srca i krvnih sudova. Kalciji je najobilniji mineral u organizmu. Važan je za optimalnu građu i funkciju koštano-mišićnog i centralnog nervnog sistema. Ovo ukusno voće karakteriše i činjenica da su bogate mnogim biljnim spojevima, posebno antioksidansima. Oleuropein je antioksidans kojim su najbogatije svježe, nezrele masline. Povezan je sa mnogobrojnim benefitima za zdravlje cjelokupnog organizma. Hidroksitirosol nastaje tokom sazrijevanja maslina. Oleuropein se razgrađuje u hidroksitirosol, još jedan snažan antioksidans. Tirosol je najprisutniji u maslinovom ulju. Karakteriše ga potencijalno antikancerogeni efekat. Oleanolna kiselina je važna komponenta maslina zbog svog hepatoprotektivnog djelovanja. Ovaj antioksidans može pomoći u sprječavanju oštećenja jetre i smanjenja upale. Quercetin djeluje povoljno na smanjenje krvnog pritiska i poboljšanje zdravlja srca.
Kao što vam je već sigurno poznato, masline su neizostavan dio mediteranske ishrane. Povezane su sa mnogobrojnim zdravstvenim benefitima, prevashodno za zdravlje srca i krvnih sudova, kao i prevenciju malignih bolesti. Kako je već ranije spomenuto, veoma su bogate antioksidansima, što doprinosi da imaju važnu ulogu u mnogobrojnim imunološkim reakcijama, od antiinflamatorne do antibakterijske uloge u organizmu. Istraživanje rađeno 2009. godine pokazalo je da konzumiranje pulpe maslina značajno povećava nivo glutationa, jednog od najmoćnijih antioksidansa u tijelu. Kada je riječ o ulozi maslina u zdravlju kardiovaskularnog sistema, glavna masna kiselina maslina, oleinska, ima veoma važnu ulogu u prevenciji srčanih oboljenja. Oleinska kiselina pomaže regulaciju nivoa holesterola, a pored toga postoji i nekoliko istraživanja koja pokazuju da štiti LDL holesterol od oksidacije. Masline i maslinovo ulje pomažu i u optimizaciji krvnog pritiska. Prevencija osteoporoze je još jedan segment zdravlja u kojem su masline važan faktor. Stepen osteoporoze je niži u mediteranskim zemljama u odnosu na ostale Evropske zemlje, na osnovu čega se može pretpostaviti da masline i na ovom polju imaju protektivnu ulogu. Također, neke opservacijske studije pokazale su da pridržavanje mediteranske dijete može smanjiti rizik od preloma kostiju. Oleinska kiselina, pored kardioprotektivne uloge, uz visoki nivo antioksidanasa ima veoma važnu ulogu u prevenciji malignih bolesti (karcinoma). Opservacijske studije pokazale su da ovi spojevi narušavaju ćelijski ciklus malignih (zločudnih) ćelija kod karcinoma dojke, debelog crijeva i želuca. Na kraju ali ne manje važno, masline održavaju duži osjećaj sitosti, te pomažu održavanje uredne probave i dobrog varenja.
Potencijalne negativne strane konzumiranja maslina su malobrojne ali neophodno ih je spomenuti u cilju predstavljanja cjelokupne slike o ovoj ukusnoj poslastici koja je povezana sa mnogobrojnim benefitima za zdravlje ljudi. Naime, masline mogu sadržavati velike količine soli u tekućini u kojoj su pakovane. Kada je riječ o alergijama na plod masline, veoma su rijetke ali je bitno spomenuti ih. I na kraju, neke vrste maslina (posebno crne zrele masline) mogu sadržavati velike količine akrilamida koji nastaje kao rezultat procesa obrade. Neke studije su pokazale da akrilamid može djelovati prokancerogeno ali se iste dovode u pitanje. U svakom slučaju, proizvođači se trude naći način za smanjenje akrilamida tokom obrade.
Pacijenti često pitaju, da li masline i maslinovo ulje imaju iste zdravstvene benefite. Naime, obe ove namirnice dijele mnoge nutritivne osobine; sadrže zdrave masti, vitamine i minerale. Maslinovo ulje, kao i masline može pomoći smanjenju LDL holesterola i povećanju HDL holesterola. Masline imaju dodatan nutritivni benefit vlakana, te su zasitne. Nasuprot tome, maslinovo ulje je samo mast, koja se može dodati u malim količinama hrani ili je koristiti u kuhanju.
I na kraju, praktičan savjet za sve vas. Prije konzumiranja, masline isperite vodom da bi smanjili količinu soli koju unosite u organizam. Dnevno bi bilo dobro da pojedete jednu šaku maslina (četvrtina šolje). Iako su masline zdrave, nije preporučeno prejedanje. Konzumirajte hranu umjereno.